شرایط ورود به دوره ‏های تخصص برای فارغ ‏التحصیلان در رشته ‏های علوم پزشکی

  طبق قوانین آلمان، قوانین مربوط به پزشکانی که تبعه‏ ی اتحادیه‏ ی اروپا نیستند و فارغ‏ التحصیل پزشکی‏ عمومی از خارج از اتحادیه‏ ی اروپا هستند، با قوانینی که شامل حال پزشکان آلمانی و پزشکان تبعه‏ ی کشورهای اتحادیه‏ ی اروپا می‏شود، متفاوت است. برای پزشکان ایرانی‏ای که می‏خواهند در آلمان ادامه‏ ی تحصیل بدهند، دو گزینه وجود دارد؛ یکی ادامه‏ ی تحصیل در مقاطع تخصص بالینی یا کلینیکال در رشته‏ های مختلف و دوم ادامه‏ ی تحصیل در مقطع دکترا یا (PhD) در رشته‏ های پایه‏ ی علوم پزشکی در دانشگاه‏های مختلف آلمان است که هرکدام از آن‏ها شرایط خاص خود را دارد و سیستم ورود به آن متفاوت است. در آلمان مدرکی که فارغ ‏التحصیلان رشته‏ های علوم پزشکی، چه دندان‏پزشکی و چه خود پزشکی عمومی، در نهایت می‏گیرند، برخلاف ایران، مدرک دکترا نیست، بلکه مدرکی معادل فوق‏ لیسانس یا کارشناسی ارشد است و گرفتن مدرک PhD همانند تحصیل در مقطع دکترا در سایر رشته‌هاست. ولی بسیاری از داوطلبان تحصیل در رشته‏ های پزشکی که از ایران فارغ‏التحصیل شده‏اند، علاقه دارند تخصصی در دانشگاه‏های آلمان بگیرند. شایان ذکر است که بین فارغ‏التحصیل یکی از واحد‏های دانشگاه آزاد اسلامی و فارغ‏ التحصیل دانشگاه سراسری تفاوتی وجود ندارد و در هر دو صورت، می‏توانند برای ورود به دوره ‏های تخصصی در آلمان اقدام کنند. البته با داشتن مدارک کامل فارغ‏ التحصیلی شامل ریزنمرات کامل و دانشنامه پزشکی و پروانه دائم و . . . با توجه به این‏که دوره ‏های تخصص پزشکی در آلمان، برخلاف رشته‏ های علوم پایه‏ ی پزشکی به زبان آلمانی است و نه به زبان انگلیسی، آشنایی با زبان آلمانی لازم و ضروری است.

در آلمان، در مقطع دکترا و PhD علوم پزشکی، امکان تحصیل به هر دو زبان آلمانی و انگیسی وجود دارد. اما در مقطع تخصص پزشکی، در کشور آلمان فقط و فقط به زبان آلمانی می‌توان تحصیل کرد. سطح زبان لازم برای ورود به دوره‏ی تخصص پزشکی سطح "B2" است. منتها این سطحی است که در نهایت برای گرفتن تمام مدارک لازم، ضروری است. در شروع کار، یعنی پزشک وقتی می‏خواهد تماس و ارتباط‏ خود را با بیمارستان‏ها و کلینیک‏ها شروع کند و از یک بیمارستان یا کلینیک پذیرش بگیرد، لازم نیست حتما مدرک "B2" داشته باشد. می‏تواند با سطح زبان پایین‏تر آلمانی هم این کار را شروع کند. یک پزشک وقتی می‏خواهد وارد سیستم تخصص این‏جا بشود، باید چند مرحله طی شود و چند کار را انجام دهیم. مرحله‏ ی اول گرفتن پذیرش از یک بیمارستان یا کلینیک است. یعنی یک پزشک متخصص و پروفسوری که بر اساس قوانین آلمان، اجازه ‏ی گرفتن دستیار یا رزیدنت را دارد، باید حاضر شود ایشان را به عنوان دستیار یا رزیدنت خود، در کلینیک، بیمارستان و یا مطب خود بپذیرد. به این ترتیب، اولین مرحله، گرفتن پذیرش از پروفسور یا استاد مربوطه در یک کلینیک یا بیمارستان است. منتها این شرط کافی نیست. یعنی یک پزشک ایرانی وقتی می‏خواهد به آلمان بیاید و وارد سیستم تخصصی این‏جا بشود، علاوه بر این‏که باید از کلینیک یا بیمارستان پذیرش گرفته شود و این مدرک را در دست داشته باشد، باید دو مرحله‏ ی مهم دیگر را هم طی کنیم. یک مرحله‏ ی آن، گرفتن اجازه‏ ی کار طبابت یا اجازه‏ ی کار پزشکی در آن بیمارستان و کلینیک خاص است. یعنی باید به اداره‏ ی مربوطه در آن ایالت مراجعه کنیم. همان‏طور که می‏دانید، سیستم آلمان، سیستم فدرال است. ۱۶ ایالت یا "بوندس‏لند" وجود دارد که بعضی از قوانین در این ایالت‏ها مشترک است و بعضی از آن‏ها متفاوت است. بعد از آن‌که از آن بیمارستان یا کلینیک برای یک پزشک پذیرش گرفتیم، باید از اداره‏ی صادرکننده‏ ی مجوز طبابت یا پزشکی بابت اشتغال به کار پزشکی در آلمان هم مجوز بگیریم.

سیستم تخصص در آلمان، علاوه بر تحصیل، کار هم هست. یعنی وقتی یک پزشک ایرانی می‏خواهد وارد سیستم تخصص در آلمان ‏شود، تحصیل و کار در کنار هم است. پس مثل سیستم دانشجویی نیست که فقط همان پذیرش از دانشگاه یا پذیرش از بیمارستان یا کلینیک دانشگاهی و یا غیردانشگاهی کافی باشد. قدم اول پذیرش است. قدم دوم گرفتن مجوز طبابت یا پزشکی از اداره‏ی صادرکننده‏ در آن ایالت است که اصطلاحاً به آن "Berufserlaubnis " می‏گویند. قدم سوم، بعد از گرفتن این دو مدرک، مراجعه به اداره‏ ی کاری آن شهری است که بیمارستان یا کلینیک در آن‏جا واقع شده و گرفتن اجازه‏ ی کار، یعنی "Arbeitserlaubnis" است. بعد از این‏که برای پزشک ایرانی، هرسه‏ ی این مدارک را تهیه کردیم، با دردست داشتن آنها، یعنی پذیرش از بیمارستان یا کلینیک، اجازه‏ی کار پزشکی (Berufserlaubnis) و اجازه‏ ی کار از اداره‏ی کار آن شهر (Arbeitserlaubnis)، به سفارت آلمان در ایران و یا در کشور دیگری که سکونت دارد مراجعه می‏کند و از آن‏ طریق درخواست ویزا می‏نماید. دقیقاً. یعنی اگر پزشکی فقط از بیمارستان و یا کلینیک پذیرش داشته باشد، ولی اجازه‏ی طبابت و یا کار پزشکی و همین‏طور اجازه‏ ی کار نداشته باشد، سفارت آلمان به او ویزا بابت آمدن به آلمان و شروع کردن دوره‏ ی تخصص را نخواهد داد.

در سیستم پزشکی آلمان، یک پزشک می‏تواند دوره‏ ی تخصص خود را در انواع مختلف بیمارستان‏ها طی کند. ما چندین نوع بیمارستان در آلمان داریم؛ از جمله:

·         بیمارستان‏های دانشگاهی (Universitätsklinikum) که بیمارستان‏هایی هستند که مستقیماً در تملک دانشگاه‏ها هستند و زیر نظر دانشگاه اداره می‏شوند.

·         دوم بیمارستان‏های آموزشی آکادمیک (Akademisches Lehrkrankenhaus) هستند. این‏ها بیمارستان‏هایی هستند که مستقیماً در تملک دانشگاه نیستند، ولی با دانشگاه همکاری آموزشی دارند و با دانشگاه کار آموزشی انجام می‏دهند. یعنی دانشگاه‏ها، دانشجوهای خود را برای طی دوره‏های عملی، در طی مدت تحصیل پزشکی یا تحصیل مقاطع تخصصی، به این بیمارستان‏ها می‏فرستند. این بیمارستان‏ها که می‏توانیم از آن‏ها به عنوان بیمارستان‏های آموزشی نام ببریم، با بیمارستان‏های دانشگاهی فرق دارند. تفاوت‏شان هم در این است که مستقیماً زیر نظر دانشگاه‏ها اداره نمی‏شوند و در تملک دانشگاه نیستند، ولی با دانشگاه‏ها کار می‏کنند و همکاری آموزشی دارند. در سربرگ‏های‏شان هم اسم آن دانشگاه را می‏آورند.

·         نوع سوم بیمارستان‏های خصوصی (Privat) هستند که خود این‏ها هم انواع و اقسام دارند. بیمارستان‏هایی که در تملک شهرداری‏ها هستند، بیمارستان‏هایی که در تملک کلیساها و نهادهای مذهبی هستند و یا بیمارستان‏هایی که کاملاً خصوصی‏ اند و زیر نظر بخش خصوصی اداره می‏شوند.

اولین نکته‏ی مهمی که یک پزشک ایرانی باید به آن توجه کند، این است که بعد از این‏که دوره‏ی تخصص‏ در آلمان به اتمام رسید، اگر تمایل داشته باشند که به ایران برگردند و بخواهند که مدرک تخصصی صادره از آلمان طبق ضوابط اعلام‌شده ارزش‏یابی شود و مورد تایید وزارت بهداشت قرار بگیرد، حتماً و حتماً مدرک شما باید از بیمارستان دانشگاهی(Universitätsklinikum) باشد. بر اساس قوانین جاری وزارت بهداشت ایران، مدارک تخصصی صادره از آلمان، تنها در صورتی قابل ارزش‏یابی خواهد بود که آن پزشک دوره‏ی تخصص خود را از یک بیمارستان دانشگاهی یا (Universitätsklinikum) ویا بیمارستان‏های آموزشی آکادمیک (Akademisches Lehrkrankenhaus)گذرانده باشد. لیست دانشگاه‏های معتبر هم در سایت وزارت بهداشت ایران وجود دارد

 پذیرش در دوره‌های تخصصی پزشکی آلمان به 2 شیوه می‌باشد:

1 - بدون دریافت حقوق و دستمزد (پزشک مهمان):

در این روش شما به عنوان اسیستانت دوره تخصصی خود را بدون حقوق سپری می کنید این روش شایع ترین نوع اخذ پذیرش جهت دوره های تخصصی پزشکی است.

علاوه بر مدارک دانشگاهی و سابقه کارو یکسری مدارکی که تهیه آنها مشکلی نیست مدارک مهم مورد نیاز برای اخذ این نوع از پذیرش عبارتند از:

 a-مدرک زبان برای اخذ اجازه کار و ویزا شما باید مدرک B2 آلمانی را داشته باشید

b-مدرک بورسیه یعنی گواهی مبنی بر دریافت مبلغی از یک کلینیک یا بیمارستان یا سازمان دولتی در کل مدت زمان تحصیل از ایران می‌باشد. در بعضی ایالت ها این گواهی حتماً باید از سازمان دولتی باشد و بعضی ایالت ها گواهی کلینیک یا بیمارستان خصوصی را نیز قبول می کنند

چون در آلمان کار در دوره رزیدنتی بدون دریافت پول امکان‌پذیر نمی‌باشد و شما با دادن این گواهی مدعی می‌شوید که مبلغی را ماهیانه از کشور خود دریافت می‌کنید.

2- با دریافت حقوق و دستمزد :

در این روش شما به عنوان اسیستانت دوره تخصصی خود را با حقوق سپری می کنید

عملاً شانس کمتری برای گرفتن پذیرش به عنوان اسیستانت با حقوق کامل برای پزشکان غیراروپایی وجود دارد. البته مواردی بوده است که پزشک غیر اروپایی توانسته است به عنوان اسیستانت با حقوق کامل پذیرفته شود. البته این سخن در مورد بیمارستان‌های دانشگاهی صادق است ولی در بیمارستان‌های آکادمیک و خصوصی امکان دریافت حقوق وجود دارد.

مصاحبه:

 در اکثریت موارد قبل از صدور پذیرش مصاحبه حضوری انجام می شود و این مورد ربطی به مشاوری که شما انتخاب می کنید ندارد و بر اساس نظر رئیس بخش بیمارستان است.